K MAG oraz Best Fashion & Media, część BESIM Group, połączyły siły przy pierwszym „Raporcie o stanie młodej polskiej sztuki”. Badanie powstało na podstawie ankiety przeprowadzonej wśród 124 osób artystycznych i zostało uzupełnione komentarzami artystów, kuratorów oraz ekspertów rynku. Autorzy sprawdzają nie tylko, czy młodzi twórcy są w stanie utrzymać się ze sztuki, ale też jak wchodzą do profesjonalnego obiegu, jak sprzedają swoje prace, czego brakuje im po studiach oraz jaką rolę odgrywają dziś social media i nowe technologie. Ważnym elementem projektu jest także zaangażowanie Reserved, które objęło raport mecenatem. Marka od lat współpracuje z artystami przy kampaniach, sesjach, projektach wizualnych oraz tworzeniu przestrzeni sklepów i witryn. W tym przypadku mecenat nie jest więc dodatkiem do projektu, ale częścią szerszej współpracy mody ze sztuką.

 

Zobacz wideo

Cały raport dostępny TUTAJ

 

W artykule znajdziesz:

  • kto stoi za pierwszym raportem o młodej polskiej sztuce,
  • dlaczego Reserved zaangażowało się w projekt,
  • z czego naprawdę utrzymują się młodzi artyści,
  • dlaczego kontakty nadal decydują o wejściu do profesjonalnego obiegu,
  • jaką rolę w karierze twórców pełnią dziś Instagram i galerie,
  • czego młoda polska sztuka potrzebuje najbardziej.

 

Młoda polska sztuka – wystąpienie mężczyzny z mikrofonem obok kobiety na tle ekranu z tytułem raportu.
Fot. Michaela Metesova

 

K MAG i Best Fashion & Media sprawdzają, czego młodym artystom brakuje najbardziej

 

Punktem wyjścia raportu nie jest sama twórczość, ale warunki, w których młodzi artyści próbują budować kariery. Best Fashion & Media wnosi do projektu zaplecze wydawnicze i analityczne, a K MAG doświadczenie w pracy z młodą kulturą i artystami. Weronika Adamowicz, CEO BFM Group, zwraca uwagę na bardzo konkretny problem:

 

„Młodzi twórcy chcą być nie tylko artystami, ale i świadomymi uczestnikami obiegu gospodarczego – potrzebują jednak jasnych reguł gry, transparentności wycen oraz dostępu do profesjonalnej infrastruktury”.

 

Joanna Mroczkowska, Dyrektor Zarządzająca BFM Group i pomysłodawczyni projektu, podkreśla natomiast rolę K MAG i Mikołaja Komara. Zwraca uwagę na jego wieloletnie zaangażowanie w odkrywanie i promowanie młodych talentów oraz na to, że połączenie kompetencji obu zespołów ma stworzyć twórcom nie tylko widoczność, ale także bardziej trwałe miejsce na rynku.

 

Publiczność siedząca w rzędach podczas spotkania poświęconego raportowi o stanie młodej polskiej sztuki.
Fot. Michaela Metesova

 

Reserved obejmuje raport mecenatem. „Moda i sztuka od zawsze pozostają w naturalnym dialogu”

 

Reserved jest w tym projekcie czymś więcej niż partnerem obecnym przy logo raportu. Marka od lat pracuje z artystami przy kampaniach, sesjach, projektach wizualnych, a także przy aranżacji sklepów i witryn. Agata Sawicka, dyrektor ds. komunikacji wizualnej Reserved Visual Communication, tłumaczy tę współpracę bardzo bezpośrednio:

 

„Moda i sztuka od zawsze pozostają w naturalnym dialogu – obie dziedziny czerpią z obserwacji świata, kultury i zmieniających się społecznych trendów. W Reserved ten dialog jest ważną częścią naszej codziennej pracy”.

 

Reserved podkreśla przy tym, że chce nie tylko obserwować młodą scenę artystyczną, ale również wspierać twórców, których świeże spojrzenie i poszukiwanie nowych form są ważną częścią współczesnej kultury. W kontekście całego raportu ma to szczególne znaczenie, bo jedną z najczęściej powracających kwestii jest właśnie brak dostępu do stabilnego zaplecza i profesjonalnych partnerów.

 

Uczelnie dostały średnią 1,87 na 5. Problem zaczyna się jeszcze przed wejściem na rynek

 

Jedna z najmocniejszych liczb całego raportu dotyczy edukacji. Pomoc uczelni artystycznych w przygotowaniu młodych osób do późniejszej działalności zawodowej została oceniona średnio na 1,87 w pięciostopniowej skali. Aż 42 respondentów wystawiło ocenę 1.

 

Problem dotyczy przede wszystkim tego, co dzieje się po opuszczeniu uczelni: umów, praw autorskich, podatków, wycen czy funkcjonowania w komercyjnym obiegu. Dr Katarzyna Młyńczak-Sachs z Krupa Art Foundation zwraca uwagę, że młodzi artyści często nie wiedzą, jak działają galerie komercyjne czy targi sztuki i jak w praktyce poruszać się po rynku.

 

55 proc. badanych utrzymuje się przede wszystkim z pracy niezwiązanej ze sztuką

 

Około 55 proc. respondentów jako główne źródło dochodu wskazuje pracę niezwiązaną ze sztuką. Sprzedaż prac i zlecenia komercyjne znajdują się dalej, a granty i stypendia stanowią niewielką część dochodów. Jednocześnie tylko 28 ankietowanych posiada samodzielną pracownię. 64 osoby tworzą w domu lub w pokoju, który jednocześnie pełni inną funkcję. Artystka Karolina Żądło podsumowuje tę sytuację bardzo konkretnie:

 

„Po studiach trudno utrzymać się wyłącznie z twórczości, dlatego wiele osób podejmuje pracę zarobkową. Ta z kolei pochłania czas i energię, które mogłyby zostać przeznaczone na rozwój artystyczny”.

Dwie kobiety w czarnych stylizacjach na tle ekranu z tytułem „Raport o stanie młodej polskiej sztuki” i napisu Reserved.
Fot. Michaela Metesova

 

Największą barierą nie są nawet pieniądze. Są nią kontakty

 

52 osoby wskazały brak kontaktów jako największą przeszkodę w wejściu na rynek. Dla porównania brak pieniędzy wymieniło 18 respondentów, a brak promocji 17. Artystka Helena Stiasny mówi wprost:

 

„Z wejściem do profesjonalnego obiegu jest niestety trochę tak, że trzeba zostać do niego zaproszonym”.

 

To tłumaczy również kolejną liczbę: 98 ze 124 badanych nie współpracuje obecnie z żadną galerią, choć zdecydowana większość osób odpowiadających na pytanie deklaruje, że takiej współpracy chciałaby się podjąć.

 

Instagram pomaga ominąć część barier, ale nie zastępuje galerii

 

Instagram jest dziś najważniejszym kanałem docierania młodych artystów do odbiorców. TikTok, który w innych branżach stał się jednym z podstawowych narzędzi promocji, wykorzystuje w tym celu zaledwie około 6 proc. ankietowanych.

 

Social media dają twórcom możliwość samodzielnego budowania widoczności, kontaktu z odbiorcami i tworzenia własnej sieci. Jednocześnie przynoszą nowy obowiązek: artysta coraz częściej musi być również swoim managerem, promotorem i osobą prowadzącą komunikację.

 

Mimo tego galerie nadal pozostają potrzebne. Michał Borowik podkreśla, że ich wartością nie powinien być już wyłącznie dostęp do klientów, ale także wiedza, relacje, zaplecze organizacyjne i umiejętność osadzenia twórczości w szerszym kontekście.

 

Kobieta w brązowej kurtce i czarnych szerokich spodniach na tle ekranu z tytułem raportu o stanie młodej polskiej sztuki.
Fot. Michaela Metesova

 

71 ze 124 badanych sprzedaje prace za granicą. Problemem nie jest brak talentów

 

Raport pokazuje również znacznie bardziej optymistyczny kierunek. 71 ze 124 badanych sprzedaje swoją twórczość poza Polską, a 67 respondentów ocenia zagraniczny rynek jako lepszy lub podobny do polskiego pod względem możliwości dystrybucji. Michał Borowik podsumowuje to bardzo trafnie:

 

„Nie brakuje nam silnych osobowości artystycznych, interesujących postaw i twórców, którzy potrafią prowadzić dialog z międzynarodowym światem sztuki. Brakuje natomiast warunków, w jakich te talenty mogą się rozwijać”.

 

Białe torby z logo Best Fashion Media i czarną bibułą ustawione na beżowej pikowanej kanapie.
Fot. Michaela Metesova

 

Co wynika z raportu K MAG x Best Fashion & Media?

 

Najważniejszy wniosek nie sprowadza się do tego, że młodzi artyści potrzebują więcej pieniędzy. Potrzebują całej infrastruktury: wiedzy biznesowej i prawnej już na etapie studiów, dostępu do pracowni, finansowania researchu i produkcji, przejrzystych zasad współpracy z galeriami oraz kontaktu z kolekcjonerami.

 

Potrzebują też partnerów spoza samego świata sztuki. I właśnie dlatego obecność Reserved przy tym projekcie jest istotna. Marka od lat wykorzystuje sztukę w realnej pracy kreatywnej – przy sesjach, kampaniach, projektach wizualnych czy przestrzeniach sprzedażowych – a przy tym raporcie występuje już bezpośrednio jako mecenas. Partnerem projektu było także LG, które wspiera inicjatywy łączące technologię, kreatywność i kulturę. Podczas spotkania towarzyszył nam głośnik LG xboom Stage 501, bo wymiana pomysłów i odkrywanie nowych perspektyw najlepiej wybrzmiewają we wspólnej przestrzeni.

 

Raport K MAG i Best Fashion & Media pokazuje więc nie brak potencjału, lecz brak warunków, które pozwalają ten potencjał rozwijać długofalowo. I właśnie na tym poziomie spotykają się głosy Weroniki Adamowicz, Joanny Mroczkowskiej, Reserved i samych artystów: talentów jest dużo, znacznie trudniej o system, który pozwoli im funkcjonować zawodowo.

 

Mecenat raportu (1)

 

Paula Jarosz
Redaktor naczelna portalu MIUMAG, stylistka, dziennikarka lifestyle’owa i ekspertka popkultury. Od ponad 15 lat relacjonuje pokazy mody i analizuje trendy w urodzie, designie i wellness, łącząc perspektywę estetyczną z wrażliwością kulturową. Jej doświadczenie obejmuje zarówno świat fashion – od pokazów mody w Nowym Jorku, Mediolanie czy Kopenhadze po współpracę z gwiazdami polskiej sceny muzycznej i filmowej – jak i kino oraz lifestyle, gdzie tworzy autorskie analizy dotyczące wpływu popkultury na kolejne pokolenia odbiorców. Publikowała w Viva.pl i Avanti24.pl, współpracowała z artystami, projektantami i ikonami branży, m.in. Edytą Górniak, Patricią Kazadi, Dawidem Wolińskim i Samem McKnightem. Prowadziła podcast MIUMAGFILES, w którym rozmawiała z przedstawicielami sztuki, kina, muzyki i świata influencerów, pokazując, jak moda, wellness i popkultura przenikają się w codziennym życiu. Absolwentka filologii romańskiej Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizuje się w tworzeniu treści, które łączą świat piękna i designu z kinem, kulturą masową i stylem życia. Prywatnie mówi, że Nowy Jork to jej drugi dom. Miłośniczka wellness i podróży — kocha jazdę konno, seriale z lat 90. (szczególnie jeden o przygodach Carrie Bradshaw) oraz swojego charcika włoskiego o imieniu Bambi.